|
Czarny terier rosyjski jest młodą rasa, której tworzenie
zapoczątkowano około 60 lat temu w dawnym ZSRR. Po II
Wojnie Światowej rosyjska kynologia, tak jak i innych
krajów dotkinętych konfliktem, przeżywała kryzys.
Zapotrzebowanie na psy zarówno dla potrzeb cywilnych jak
i dla wojska było ogromne. Powojenna specyfika tego
kraju powodowała, że powstało zapotrzebowanie na psy
podatne na szkolenie i chętnie współpracujące z
człowiekiem, jednocześnie odporne na bardzo surowy
rosyjski klimat. Jedyną rasą mogącą spełniać te warunki
był bardzo popularny - owczarek niemiecki, który
jednakże nie wytrzymywał ciężkich warunków jakie
panowały podczas rosyjskich zim. Pozostałe rasy mogące
pracować w skrajnie trudnych zimowych warunkach
(owczarki kaukaskie, owczarki południoworosyjskie,
owczarki środkowoazjatyckie) szkoliły się trudno i
bywały zbyt „niezależne”, co powodowało, iż praca z nimi
bywała trudna i nieprzewidywalna. Dlatego też w Rosji
zapadła decyzja dotycząca stworzenia nowego typu psa
służbowego.
Rosja
Prace nad stworzeniem psa łączącego w sobie odporność na
rosyjski klimat, odpowiednią budowę ciała, łatwość w
szkoleniu, odwagę i dzielność, rozpoczęto zaraz po
zakończeniu wojny. Centralna Szkoła Psów Wojskowych i
Służbowych (hodowla Krasnaja Zwiezda) otrzymała
polecenie od rządu, aby zwiększyć pogłowie psów
służbowych do ochrony obiektów państwowych i
strategicznych w najróżniejszych strefach klimatycznych.
Początek tworzenia rasy
Jeszcze przed wojną przez prof. Iljina została wykonana
praca polegająca na skrzyżowaniu łajki z owczarkiem
niemieckim, ale nawet w pierwszym pokoleniu nie uzyskano
specjalnych rezultatów. Niepowodzenie prof. Iljina
uświadomiło konieczność masowego krzyżowania wielu ras w
różnych kombinacjach. Do tego celu z okupowanych
terytoriów do ZSRR zaczęto zwozić przeróżne psy, takie
jak nowofunlandy, sznaucery, rottweilery i in. Praca
wykonywana w tamtym czasie miała jeden cel – wyhodowanie
nie nowej rasy jako takiej, ale mocnych, odpornych na
warunki zewnętrzne, chętnie pracujących i lubiących
stróżować psów.
Eksperymenty nie zawsze kończyły się powodzeniem, ale
poszukiwania trwały.
Wiele z uzyskanych tam ras nie znalazło popularności, np.:
Dog moskiewski - krzyżówka doga niemieckiego i owczarka
niemieckiego Brudasty gończy – krzyżówka airedale
teriera z rosyjskim gończym Moskiewski wodołaz
–mieszanka nowofunlanda, owczarka kaukaskiego i owczarka
niemieckiego.
W niektórych przypadkach praca selekcyjna uwieńczona
została sukcesem. Przykładem tego jest „czarny skarb
Rosji” - Czarny Terier Rosyjski.
Kynolodzy z Centralnej szkoły pod kierownictwem generała
- majora Miedwiediewa i prof. biologii Iljina,
przystąpili do pracy. Rozpoczęło się masowe
mieszanie(metyzacja) psów. W jej wyniku okazało się, że
jeden z samców - sznaucer olbrzymi o imieniu Roj
(oficjalnie uznany za przodka czarnego teriera) przy
kryciu suk różnych ras- rotweilera, airedale teriera ,
jużaka , nowofunlanda i in. zawsze w potomstwie daje
mocne, czarne psy z obrostem na łbie i kończynach. Gen.
Miedwiediew zwrócił uwagę na tę osobliwość i zdecydował
o kontynuacji pracy w tym kierunku.
Nie jest możliwe dokładne obliczenie wszystkich ras,
które brały udział w tworzeniu czarnego teriera. Jako
podstawowe posłużyły sznaucery, metyzowane rotweilery
(mieszanka z gończymi rosyjskimi, dobermanami, dogami
moskiewskimi itd.), moskiewskie wodołazy i airedale
terriery.
Jeśli przejrzymy rodowody dzisiejszych czernyszy możemy
znaleźć w nich przedstawicieli zupełnie nieoczekiwanych
ras jak rosyjsko- europejskich i syberyjskich łajek,
jużaków metyzowanych z mocnymi białymi pudlami i in.
Dzisiejsze pogłowie oczyściło się już z tej przypadkowej
krwi ponieważ potomkowie tych psów korygowani byli na
wystawach i w czasie pracy szkoleniowej.
Najbardziej znanymi psami użytymi do hodowli był pies
sznaucer olbrzym - Roj (o: Zorba, m: Ledi) ur. w 1947
roku oraz: airedale terrierki, m.in.
Sotta (o: Bil Askanja, m: Teffi), ur. w 1949 roku
Sima(o: Bil Askanja, m: Teffi), ur. w 1949 roku
Salma (o: Bil Askanja, m: Teffi) - ur. w 1949 roku
Rottweilerki, m.in.
Uza (o:Astor, m: Birma), ur w 1950
Urma o:Astor, m: Birma), ur w 1950
Una (o:Astor, m: Birma) ur w 1950 roku
Firma (o:Astor, m: Birma) ur. w 1951 roku
krzyżówka pomiędzy nowofunlandem a owczarkiem kaukaskim,
m.in.
Tina (o:Negrus v. Mangeim – nowofundland, m: Karabaszka
– owczarek kaukaski) ur. w 1949 roku
Tiza (o:Negrus v. Mangeim – nowofundland, m: Karabaszka
– owczarek kaukaski) ur. w 1949 roku
Ufa (o:Negrus v. Mangeim – nowofundland, m: Rina - ?)
ur. w 1950 roku
Hanka (o: Lord - nowofunland, m: Tiza - ½ krwi
nowofunlanda - Negusa vom
Mangejm i ½ krwi owczarka kaukaskiego – Karabaszki) ur.
w 1952 roku
Tym samym otrzymano trzy grupy mieszańców:
Od sznaucera olbrzyma i suk airedale terrierek Otrzymane
mieszańce w większości wykazywały się większą ciętością
, twardszą i dłuższą sierścią, jednak o gorszym
podszerstku. Barwa okrywy włosowej zwykle czarna oraz
czarna – podpalana.
Od sznaucera olbrzyma i suk rottweilerek Otrzymane
mieszańce wyróżniały się dużym wzrostem, doskonałym
grubym kośćcem, rozwiniętym umięśnieniem, oraz niezbyt
długą okrywą włosową. Barwa sierści zwykle czarna i
czarna - podpalana.
Od sznaucera olbrzyma i suk krzyżówek pomiędzy
nowofunlandem a owczarkiem kaukaskim. Otrzymane
mieszańce były grubokościste, masywne, najwyższe z
pośród
uzyskanych szczeniąt. Posiadały długą sierść o dobrym
podszerstku. Szczenięta najczęściej miały na piersi
charakterystyczną białą łatę.
Prawie równolegle, zaczęto pracować nad kolejną,
czwartą, grupą mieszańców. Stworzono ją krzyżując samce
rottweilerów. Między innymi z:
Sułtan (o: Sarro, m: Birma) ur.w 1943 roku
Benjamino (o: Sarro, m: Birma) ur. w 1949 roku
Farno (o: Astor, m: Birma) ur. w 1951 roku
z sukami mającymi krew nowofunlanda, owczarka
kaukaskiego, gończego
rosyjskiego. Między innymi:
Toddi (o: – nowofundland, m: – owczarek kaukaski)
Czuta (o:?, m: - gończy rosyjski)
Mori (airedale terrier - bez rodowodu)
W latach 1951 – 1956 otrzymano I generację mieszańców,
m.in.:
Hajtar (o: Roy, m: Sotta) ur. 06.07.1952 r.
Hiża (o: Roy, m: Sotta) ur. 06.07.1952 r.
Htora (o: Roy, m: Sotta) ur. 06.07.1952 r.
Hodża (o: Roy, m: Sima) ur. 21.07.1953 r
Czonga (o: Roy, m: Salma) ur 02.03.1953 r
Czelkasz (o: Roy, m: Una) ur. 28.03.1953 r.
Czodra (o: Roy, m: Una) ur. 28.03.1953 r.
Czarwa (o: Roy, m: Una) ur. 28.03.1953 r.
Czubaryk (o: Roy, m: Ufa) ur. 26.08.1953 r.
Azart (o: Roy, m: Una) ur. 08.05.1954 r
Achta (o: Roy, m: Una) ur. 08.05.1954 r
Araj (o: Roy, m: Urma) ur. 03.06.1954 r.
Basta (o: Roy, m: Urma) ur. 03.05.1954 r
Borka (o: Roy, m: Urma) ur. 03.05.1954 r
Baks (o: Roy, m: Una) ur. 05.02.1956
Hanka (o: Lord, m: Tiza) ur. 26.02.1952 r
Czalka (o: Roy, m: Tina) ur. 13.08.1953 r.
Arbita (o: Roy, m:Tina) ur. 13.08.1954 r.
Oczywiście czarne teriery rosyjskie pierwszej generacji
charakteryzowały się nadzwyczaj zróżnicowanym typem i
nazwanie ich w tym czasie rasą było niemożliwe. Do dziś
jest w historii czernyszy wiele białych plam, o których
milczano przez wiele lat .Jedną z nich jest,
posługiwanie się w pracy hodowlanej nie zawsze czysto
rasowymi psami. W tamtych latach do rozmnożenia szły
praktycznie wszystkie psy, które „znajdowały się pod
ręką”, także te z nieprawidłowym zgryzem, brakami w
uzębieniu i wnętrostwem. Dopiero później pojawiła się
możliwość nadzwyczaj ostrej selekcji i wykluczenia psów
z wadami z dalszej pracy hodowlanej.
Lata 50
Pogłowie czarnych terierów I i II generacji
zaprezentowano na Wszechzwiązkowej Wystawie w 1955 r,
gdzie każdego roku wiosną stawały do oceny kynologicznej
wszystkie rasy, w tym również i nowe.
Centralna Szkoła Szkolenia Psów Wojskowych i Służbowych
miała swój pawilon i za pracę nad czarnym terierem
rosyjskim specjaliści ze szkoły otrzymali złoty medal.
Psy otrzymały wysokie oceny ekspertów, a hodowla
Krasnaja Zwiezda została nagrodzona specjalnym dyplomem
wystawy.
W 1950 r hodowla ściśle współpracowała z klubem psa
pracującego. Kluby te dostarczały pogłowia do pracy
hodowli Krasnaja Zwiezda i Centralnej Szkole Szkolenia
Psów Wojskowych i Służbowych, a one ze swej strony na
potrzeby `klubów za symboliczną opłatą sprzedawały
trenerom i hodowcom wysokiej jakości szczenięta.
W latach 1955-56 pierwsze czernysze pojawiły się w
klubach kynologicznych Moskwy – Moskiewskim Miejskim i
Moskiewskim Okręgowym Klubie Psa Pracującego, a także w
klubach w Swierdłowsku i Leningradzie. Te organizacje
zajęły się rozwijaniem hodowli czernyszy równolegle z
hodowlą Krasnaja Zwiezda . Pierwszymi opiekunami rasy w
Moskwie została Margarita Karłowa Anochina, stała
przedstawicielka sekcji CTR w miejskim Moskiewskim
Klubie oraz Galina Dmitriewa Danilina, Jelena
Borysowa Szarapowa oraz Siemion Jakowlewicz
Chołomiańskij.
W 1957 r. na Wszechawiązkowej Wystawie Psów Pracujących
i Myśliwskich wystawiono już 43 czernysze. Rasę uznano
za wyjątkowo perspektywiczną. Zwróciła ona uwagę wielu
szkoleniowców wcześniej jej nie znających. Rozwijaniem i
ulepszaniem rasy zaczęto się zajmować nie tylko w
Moskwie, ale i na Uralu, Powołżu i na Północy kraju.
Liczne kluby miały znaczący wpływ na poprawę wyglądu,
zmianę budowy, typu i obrostu czarnego teriera.
W 1958 r w książce”Instrukcja tresury i przysposobienia
psów wojskowych” opublikowano pierwszy standard
rasy”czarny terier rosyjski”. Pozwoliło to specjalistom
zacząć pracę nad ujednoliceniem pogłowia. Pod
kierownictwem kynologów z Centralnej Szkoły Psów
Wojskowych i Służbowych A.P. Mazowiera i W.P. Szejnina
praca nad tą rasą stała się bardzo zaawansowana.
Lata 60-80
Należy jednak podkreślić, że praca hodowlana w klubach
różniła się od pracy Centralnej Szkoły, gdzie na
pierwszym miejscu stał charakter, psychika i robocze
zalety psów. Szkoła kładła nacisk na wykluczenie cech
nieprzydatnych dla psów wojskowych, szczególnie pod
względem eksterieru. Najważniejszym argumentem kynologów
było to, że psy przeznaczone dla armii i organizacji
paramilitarnych nie powinny wymagać specjalnych zabiegów
pielęgnacyjnych. Liczyło się, że nadmierny obrost
wymagający kosmetyki – czesania i strzyżenia był
pracującym czernyszom zbędny.
Utrzymanie w porządku długiej sierści było pracochłonne
i wymagało dodatkowych nakłądów czasu i wysiłku. Dlatego
Zawodowcy z hodowli Krasnaja Zwiezda zatrzymywali psy z
rzadką sierścią i niewielkim obrostem. Natomiast hodowcy
cywilni poszli drugą drogą, biorąc pod uwagę nie tylko
zastosowanie robocze, ale i urodę hodowanych przez nich
czarnych terierów rosyjskich.
Na początku lat 70 powstaje w Leningradzie aktualny po
dziś dzień, z niewielkimi tylko zmianami,schemat
strzyżenia czarnego teriera rosyjskiego.
Psy z mocnym obrostem wyglądają bardziej
arystokratycznie i dekoracyjnie i to one są najbardziej
rozprzestrzenione w kraju jak i za granicą. Obecnie
gładkowłosych i rzadkowłosych czernyszy jest bardzo
niewiele, a jeśli pojawiają się w miocie, to powinny być
wykluczone z hodowli.
Hodowla Krasnaja Zwiezda nie zaprzestała idei
opracowania tych dwóch gałęzi jako oddzielnych w rasie
(jak to ma miejsce np. Jamniki długo, gładko i
szorstkowłose), a także pracy z kolorowymi psami (czarno
podpalanymi, płowymi i gołębio błękitnymi). Lecz takie
psy nie są z dzisiejszych czasach uznawane.
W końcu lat 70-tych otrzymano już powyżej 800 miotów
czernyszy. Ogólna liczebność szczeniaków odpowiadających
standartom liczyła już ponad 4 tys. Jednak oficjalnie
czarny terier nie był rasą a jedynie grupą rasową. W tym
czasie pierwsze czernysze z Leningradu i Wiborga trafiły
do Finlandii i nadzwyczaj szybko rozprzestzeniły się po
Europie.
W fińskich gazetach pojawiły się materiały z opisem
eksterieru i roboczych zastosowań czernyszy. Szczególnie
zachwycano się ich sposobem odnoszenia do obcych, oraz
zrównoważonym spokojnym charakterem i umiejętnością
reakcji odpowiedniej do sytuacji. Czarnym skarbem rosji
zostały czernysze nazwane właśnie przez fińskich
kynologów.
W latach 80 czarne teriery zaczęto pokazywac na ważnych
wystawach międzynarodowych, gdzie cieszyły się one
wielkim zainteresowaniem. Czarne teriery szybko zaczęły
cieszyć się wielką popularnością we wschodnich
Niemczech, Polsce i na Węgrzech, gdzie pojawiły się
pierwsze hodowle odpowiedzialne za rozprzestrzenienie
tych psów, które nazywano teraz nie inaczej jak czarnym
terierem rosyjskim.
W 1981 roku czarnego teriera rosyjskiego uznaje się za
oddzielną samoistną rasę. Pierwszy standard rasy
zatwierdzono 13.05.1981 r rozkazem nr 19 Ministerstwa
Rolnictwa ZSRR.
W 1984 r na Międzynarodowym Zjeździe w Meksyku rasa
zostaje oficjalnie zatwierdzona w III grupie przez FCI
otrzymując 327 numer standardu oraz nazwę Czarny Terier
Rosyjski. Jednak w roku 1994 CTR został przeniesiony do
grupy II, bardziej odpowiadającej ogólnym warunkom
stawianym czarnym terierom rosyjskim.
Lata 90 i współczesność
W 1993 r Federacja Psów Roboczych Rosji przyjmuje II
wariant standardu, bardziej odpowiadający obecnemu
typowi Czernyszy, który w 1996 r zostaje zatwierdzony
przez FCI.
Do roku 2000 w księgi rodowodowe w Rosji (prowadzone od
1990 r) wpisano ponad 20 tys. psów. Centrami rozwoju
czernysza stało się oprócz Moskwy i Sankt Petersburga
także wiele miast Uralu i Syberii.
Rosyjskie psy wygrywają na najważniejszych wystawach
międzynarodowych. W 1994 r w Brnie Zw. Św. Zostaje
Rozal-Rad (wł Abraszina). W 1995 w Brukseli Zw. Świata
jest Ole Kasandra Laik (wł Worobiewa), a jej córka –Lala
Czernaja Oleks iż Czernoi Stai (wł Mersjanowa) Została
Mł. Zw. Św. i wygrała BIS juniorów.
Na wystawie w Budapeszcie 1996 Zw. Św. został Bent Anat
Barbi z Bronnicz (wł. Korotkowa), a grupa CTR z
zespołowej hodowli Dar Ros pod kierownictwem G. Jacenki
zwyciężyła w konkursie grup hodowlanych.
Jednym z najwybitniejszych żyjących przedstawicieli tej
rasy to niewątpliwie Kris – trzykrotny Zw. Św.(wł.
Iwaniuk).
MIŁKA JANICKA - PARYLAK
Hodowla 'z Ruskich Bylin"
Miłka
dzieki wielkie :)
Artykuł
dodany 27.08.2006
|