Czernysze są psami pewnymi siebie, wyniosłymi, dumnymi i świadomymi swej siły. Są wierne, czułe i bezwzględnie oddane swojemu właścicielowi i jego bliskim, wykazując przy tym dużą komunikatywność i opiekuńczość wobec dzieci. W razie zagrożenia gotowe są do natychmiastowej obrony właściciela, ale bardzo szybko uspakajają się, gdy tylko niebezpieczeństwo mija. Nigdy nie prowokują i nie atakują jako pierwsze. Nie są też znane z dominującej natury i dlatego świetnie zgadzają się z psami tej samej płci, jak również z innymi zwierzętami. Charakterystyczną cechą rasy, wynikającą z jej przeznaczenia i celów, dla których została stworzona, jest nieufność w stosunku do obcych. Psy te nie lubią być głaskane i dotykane przez nieznane im osoby.

            Jeśli chodzi o szkolenie, czernysze są bardzo pojętnymi uczniami, przyswajają wiedzę szybko i długo pamiętają wyuczone polecenia, natomiast w przypadku popełnienia błędów w szkoleniu trudno oduczyć je od złych nawyków. Dlatego szkolenie należy powierzyć doświadczonemu treserowi, który zna rasę i jej charakter. W związku z późnym dojrzewaniem  czarnych terierów, nie należy spieszyć się ze szkoleniem ich w kierunku obronnym. Okres dojrzewania psa należy przeznaczyć na wypracowanie wzajemnego porozumienia oraz umiejętności wyegzekwowania od niego wykonywania prostych poleceń.

            W ostatnich latach w wzorcu rasy dokonały się zmiany, nie tyle funkcjonalne, co eksterierowego charakteru. Zmiany eksterieru nie wpłynęły jednak na użytkowe walory rasy, chociaż niestety dążenia do zwycięstw na wystawach prowadzą często do przedkładania wyglądu psów nad ich charakter. Współczesne czarne teriery nie są już psami, do których nie można się zbliżyć, posiadają umiarkowany temperament w porównaniu do swoich przodków, stały się też czułymi i oddanymi „przyjaciółmi” dla swoich bliskich. Nie oznacza to jednak, że czernysze utraciły swoje cechy użytkowe, po odpowiednim szkoleniu nadal są wykorzystywane jako psy obronno-stróżujące. Szczególnie Rosjanie, twórcy tej rasy przykładają dużą wagę do kultywowania użytkowych cech czernyszy. Nota bene aby pies mógł zaprezentować się na rosyjskim ringu, musi najpierw przejść kolejne etapy szkolenia obronnego, a następnie zaliczyć pozytywnie tzw. „próby pracy” niemal na każdej wystawie. W przeciwnym wypadku najwyższa ocena, jaką może otrzymać, to ocena bardzo dobra. Rosjanie przez lata selekcjonowali osobniki o odpowiednim charakterze do pracy obronno-stróżującej i tylko takie dopuszczali do hodowli. Dlatego dzisiejsze czernysze nadal są wykorzystywane jako psy obronno-stróżujące, nie zatraciwszy swego charakteru użytkowego i szkoda by było, gdyby tak się stało.

            Jedną z zalet czernyszy jest znakomita adaptacja w różnych warunkach klimatycznych. Psy te cieszą się dużą popularnością, zarówno w chłodnym klimacie północy Rosji, czy Skandynawii, jak też w ciepłym klimacie południa Europy np. we Włoszech. W USA czernysze są na tyle popularne, że doczekały się własnego klubu ( Black Russian Terrier Club of America ). Pojedyncze egzemplarze zawitały nawet do Brazylii i na Alaskę. 

            Polscy hodowcy zaczynają dostrzegać konieczność kryć rosyjskimi psami lub dokonywanie importów, a tym samym wprowadzania nowych, jakże przecież ciekawych linii hodowlanych.

            W przeciwnym bowiem razie tak spektakularne sukcesy polskich psów na światowych ringach szybko pójdą w zapomnienie, pod presją nowych pokoleń psów z konkurencyjnych hodowli. Powszechnie wiadomym jest fakt, iż Rosja, Włochy i Polska to 3 główne mocarstwa jeśli chodzi o hodowlę czarnych terierów. Jednak czy tak pozostanie? Prężnie bowiem rozwijają swoją hodowlę Niemcy, którzy co prawda nie odnoszą jeszcze sukcesów na wystawach światowych, tym niemniej nie pozostają niezauważeni na wystawach europejskicj, co potwierdzają zdobyte tytuły: Zwycięzca Europy Luksemburg ’96 psa Vid Bankrom Wamboldersand, Zwycięzca Europy Luksemburg ’96 suki Alpha Schinah von Odessa, Młodzieżowe Zwycięstwo Europy Luksemburg ’96 suki Indra vom Don, Młodzieżowe Zwycięstwo Europy Kopenhaga ’97 Kasandra vom Don. Kolekcja tytułów do pozazdroszczenia, oby tak dalej, a nie wykluczone, że na kolejnej wystawie światowej niemieckie psy uplasują się w czołówce. Warto też wspomnieć o bardzo prężnie działających sympatykach rasy w USA. Jak już wiadomo czarne teriery mają swój własny klub, który zabiega o przyjęcie rasy do AKC – American Kennel Club, na razie bowiem czernysze przynależą do ARBA – American Rare Breed Associacion ( Klub Ras Rzadkich ) i mają prawo do uczestniczenia jedynie w tych wystawach, które organizowane są pod patronatem ARBA, bez możliwości ubiegania się o tytuł championa USA. Miejmy jednak nadzieję, że sytuacja ta ulegnie szybko zmianie, tym bardziej, że liczba czarnych terierów regularnie rośnie. Trzeba bowiem wiedzieć iż Amerykanie mają znakomite kontakty z rosyjskimi hodowcami, a co się z tym łączy dostęp do literatury poświęconej rasie. Poza tym amerykańscy hodowcy bacznie obserwują poziom hodowli europejskiej, uczestnicząc w wystawach światowych i europejskich jako obserwatorzy, zapoznając się tym samym z czołowymi psami i liniami hodowlanymi. Kto zatem wie, jak potoczą się losy i czy na przykład Amerykanie, mając takie możliwości, nie będą za kilka lat mieć znaczącego wpływu na kształtowanie rasy, co miało miejsce w przypadku innych ras.

            Kolejnym optymistycznym akcentem jest zwiększenie liczby bibliografii poświęconej rasie. W Rosji powstała niezwykle ciekawa książka P.Mariny Gierasimovej, dość nieregularnie zaś ukazuje się pismo wydawane przez ICRChT pt. ”Czarny Terier” ( do tej pory ukazało się dziewięć numerów ). W Polsce ukazał się obszerny artykuł p. E.Chwalibóg  (1/98 PIES ), na rynku zaś dostępne są książki autorstwa p. Elżbiety Zaleskiej-Książek i Eweliny Krajewskiej pt. „Czarny Terier Rosyjski” oraz p. Sławomiry Wąsowskiej pt. „Czarny Terier Rosyjski – pies dla ludzi odpowiedzialnych”. Nasi zachodni sąsiedzi również nie pozostają w tyle. W Niemczech jeden numer czasopisma „Der Terrier” w całości został poświęcony właśnie czarnym terierom ( 9/97 ). Ponadto ukazała się broszura p. Frd.Schmidta pt. „Schwarzer Terrier”. Jednak wspomniana wyżej literatura nie jest jedynym źródłem informacji o czarnych terierach w Niemczech. Dzięki staraniom p. Andreasa Wagnera każdy zainteresowany rasą może znaleźć odpowiedzi na gnębiące go pytania na stronach internetu w języku angielskim i niemieckim (http://www.lanteam.de/blrt/index.htm ).

            Oby tak dalej, gdyż wymiana informacji tylko służy rozwojowi rasy.

        Ewelina Krajewska i Patrycja Spotan

Serwis jest chroniony prawem autorskim.